Klasyczny CIT – podatek od bieżącego dochodu
Spis treści: Klasyczny CIT – podatek od bieżącego dochodu; Estoński CIT – opodatkowanie związane z dystrybucją zysku; Kto może wybrać estoński CIT?; Stawki estońskiego CIT; Największa korzyść – odroczenie podatku; Ukryte zyski i inne ryzyka; Estoński CIT czy klasyczny CIT?
W klasycznym CIT spółka płaci podatek od osiągniętego dochodu, obliczanego na podstawie przychodów i kosztów uzyskania przychodów zgodnie z ustawą o CIT. Podstawowa stawka wynosi 19 proc. W określonych przypadkach podatnicy mogą zastosować preferencyjną stawkę 9 proc. do dochodów innych niż zyski kapitałowe, pod warunkiem spełnienia wymogów ustawowych. W tym modelu podatek może być należny bez względu na to, czy spółka wypłaci wypracowany zysk wspólnikom, czy zatrzyma go w przedsiębiorstwie. Późniejsza wypłata zysku w formie dywidendy może oznaczać dodatkowe opodatkowanie po stronie wspólnika.
Estoński CIT nie opiera się na bieżącym opodatkowaniu dochodu. Co do zasady obowiązek podatkowy powstaje przy podziale zysku, a zysk pozostawiony w spółce nie podlega bieżącemu opodatkowaniu ryczałtem. Jeśli spółka zatrzymuje zysk i przeznacza go na przykład na inwestycje lub rozwój działalności, opodatkowanie może się nie pojawić. To jedna z głównych różnic względem klasycznego CIT. Estoński CIT nie obejmuje jednak wyłącznie dywidend. Podatkowi mogą podlegać także m.in. ukryte zyski, czyli świadczenia pieniężne i niepieniężne przekazywane przez spółkę wspólnikom, akcjonariuszom lub podmiotom z nimi powiązanym w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż klasyczna dywidenda.
Estoński CIT mogą wybrać określone spółki spełniające warunki ustawowe. Znaczenie mają m.in. forma prawna, struktura właścicielska, poziom zatrudnienia i struktura przychodów. Co do zasady wspólnikami spółki korzystającej z ryczałtu powinny być osoby fizyczne, a sama spółka nie może mieć udziałów ani akcji w innych podmiotach, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach. Istotny jest też udział przychodów pasywnych – co do zasady nie mogą one przekraczać 50 proc. przychodów spółki. Przed wyborem tej formy opodatkowania trzeba zatem sprawdzić, czy spółka spełnia wszystkie wymagania zarówno przy wejściu do systemu, jak i przez okres jego stosowania.
W 2026 r. stawka ryczałtu wynosi 10 proc. dla podatników rozpoczynających działalność oraz małych podatników, a dla pozostałych podatników – 20 proc. Tych stawek nie należy jednak zestawiać bezpośrednio z 19-proc. stawką klasycznego CIT. Przy wypłacie zysku należy uwzględnić również podatek wspólnika oraz mechanizm pomniejszenia PIT przewidziany w estońskim CIT. Rzeczywiste obciążenie trzeba więc analizować łącznie, na poziomie spółki i wspólnika. W rezultacie całkowite opodatkowanie dywidendy (PIT+CIT) dla małego podatnika wyniesie na zwykłym CIT 26,29 proc., a na estońskim CIT – 20 proc.
Zobacz również: Gospodarka Martyna Piotrowska
Podstawowa różnica między modelami dotyczy momentu opodatkowania zysku. Przy wyborze estońskiego CIT znaczenie mają także warunki jego stosowania oraz sposób opodatkowania wypłat ze spółki.