Nowy wskaźnik do wyliczania kosztu kredytu i rat: POLSTR kontra WIBOR
Banki w Polsce rozpoczęły oferowanie kredytów hipotecznych opartych na nowym wskaźniku POLSTR, który stanowi alternatywę dla dotychczas używanego WIBOR. Czy zastosowanie nowego wskaźnika może prowadzić do obniżki kosztów kredytowych? Różnice między POLSTR a WIBOR zostaną omówione z wykorzystaniem konkretnych przykładów.
POLSTR, czyli Polish Short-Term Rate, jest innowacją w polskim systemie finansowym, jednak nie oznacza to automatycznej rezygnacji z WIBOR (Warsaw Interbank Offer Rate). Oba te wskaźniki mogą być stosowane przy udzielaniu kredytów konsumenckich i hipotecznych.
Dr Agnieszka Wicha ze Związku Banków Polskich wyjaśnia, że zarówno POLSTR, jak i WIBOR są wskaźnikami referencyjnymi, które mają ilustrować i odzwierciedlać sytuację rynkową lub uwarunkowania gospodarcze. Oznacza to, iż są one zmienne w czasie, co może wpłynąć na wysokość stopy procentowej kredytów. Wysokości obu wskaźników są powiązane z odpowiadającymi im stopami procentowymi.
Dla kredytobiorców, wybór między WIBOR a POLSTR oznacza, że każda zmiana wartości wskaźnika referencyjnego może prowadzić do wzrostu lub spadku kosztów kredytu. POLSTR opiera się na danych z już zawartych transakcji, podczas gdy WIBOR prognozuje przyszłe warunki rynkowe, co znajduje odzwierciedlenie w podziale na różne okresy – na przykład WIBOR 1M (miesięczny), WIBOR 3M (trzymiesięczny) czy WIBOR 6M (sześciomiesięczny).
Specjalistka z ZBP ocenia, że metodologia obliczania wskaźnika POLSTR znajduje równowagę pomiędzy częstotliwością zmian stopy procentowej (przynajmniej raz na miesiąc) a interesami kredytobiorców. W kontekście kosztów kredytowych, odpowiedź na pytanie o ich potencjalną obniżkę przy zastosowaniu POLSTR brzmi krótko: nie.
Obydwa wskaźniki reagują w różny sposób, choć oba są silnie uzależnione od wysokości stopy referencyjnej. Dane ZBP pokazują, że WIBOR 3M i POLSTR 1M są mocno skorelowane ze stopą referencyjną, jednak w różnym stopniu.
Z danych wynika, że w okresach, gdy Rada Polityki Pieniężnej dokonuje podwyżki stóp procentowych, WIBOR 3M nieznacznie przewyższa stopę referencyjną, z kolei w okresach obniżek stóp WIBOR 3M znajdował się poniżej stopy referencyjnej.
Wyliczenia przygotowane dla DGP przez ZBP wskazują, że różnice między WIBOR 3M a stopą referencyjną wynosiły odpowiednio 0,62 pkt proc. w górę (okres wzrostu stóp procentowych) oraz -0,07 pkt proc. w dół (okres spadków), a w okresach stabilnych różnice były marginalne.
Dla POLSTR 1M natomiast, w okresach wzrostu rozbieżność wynosiła -0,49 pkt proc., podczas gdy w okresach stabilnych sięgała -0,24 pkt proc. W trakcie spadków wartości wskaźnika były analogiczne do WIBOR 3M, przy czym POLSTR 1M reagował wolniej na zmiany stopy referencyjnej.
Reasumując, każdy z wskaźników reaguje inaczej w zależności od fazy cyklu stóp procentowych. Nie da się jednoznacznie określić, który z nich jest korzystniejszy dla klientów, a celem reformy nie było preferowanie jednego wskaźnika nad drugim.